PTT - Historia oddziału

W czerwcu 1999 roku przypadła 80-ta rocznica powstania Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. Rocznica ta skłoniła mnie do bliższego przyjrzenia się historii tegoż oddziału, którego od roku mam zaszczyt być członkiem. Oddział Warszawski PTT powstał w 1919 roku jako siódmy w kolejności, po Stanisławowskim (1876), Czarnohorskim w Kołomyi (1876), Lwowskim (1883), Pienińskim w Szczawnicy (1893), Babiogórskim w Żywcu (1905) i "Beskid" w Nowym Sączu (1907), ale związki Towarzystwa Tatrzańskiego z Warszawą sięgają już momentu jego założenia w 1873 roku, a można powiedzieć, że czasów jeszcze wcześniejszych. Związek ten stanowi osoba warszawskiego lekarza Tytusa Chałubińskiego.

Oddział Warszawski był zawsze bardzo liczny, w 1937 roku liczba jego członków wyniosła 2079.

Liczba członków Oddziału Warszawskiego w latach 1922-1950

Rok 1922 1927 1929 1931 1933 1935 1936 1937 1938 1948 1949 1950

OW PTT 1110 604 1385 1893 1738 1494 1806 2079 2029 514 1231 1973

PTT 3620 8717 13406 15712 19719 13369 14026 16640 15594 8276 9364 11744

W skład Zarządu Oddziału , poza wcześniej wymienionymi, wchodzili m.in. Bohdan Dzięciołowski, Achilles Rosenkranz, Lubosław Tomassi, Kornel Kubacki, Jarosław Chełmiński, Kazimierz Drewnowski, Adam Huszcza, Karol Kawiński, Stanisław Lenartowicz, Mieczysław Orłowicz, Jan Rzewnicki, Jan Rudziński, Jadwiga Różycka, Bolesław Rothert, Henryk Mogilnicki, Justyn Wojsznis i Stefan Reczek.

Wybuch II wojny światowej przerwał praktycznie wszystkie prace towarzystwa. Przygotowany w listopadzie 1939 roku memoriał Wetzla i Hechta zakazywał Polakom tworzenia wszelkich związków, organizacji i stowarzyszeń, a dotyczył również związków turystycznych i krajoznawczych. Losy wojenne rozrzuciły działaczy Towarzystwa po całym kraju i świecie. Wielu z nich brało udział w walkach na różnych frontach II wojny światowej. Pomimo ogromnych trudności i niebezpieczeństwa, w latach 1939-45 w Warszawie działał Zarząd konspiracyjnego Klubu Wysokogórskiego oraz wydawany był tajny "Taternik". W czasie wojny wyszło 7 zeszytów tego pisma pod redakcją Tadeusza Orłowskiego. Nie zważając na zakazy okupanta grupa warszawskich taterników dokonała wielu znaczących przejść w Tatrach. Do najbardziej czynnych należeli: Czesław i Jerzy Stanisław Mierzejewscy, Tadeusz Orłowski, Stanisław Braun, Róża Drojecka oraz Tadeusz i Zofia Bernadzikiewiczowie. Po zakończeniu działań wojennych, już 10-go lutego 1945 roku zaczęło funkcjonować Biuro Centralne PTT w Krakowie. W tym też roku odrodził się Oddział Warszawski. W dniach 4-26 sierpnia 1946 roku niezmordowany Mieczysław Orłowicz zorganizował pierwszą po przerwie wojennej wycieczkę. Trasa wycieczki wiodła przez całe polskie Sudety, od Głuchołazów po Leśną na Łużycach i liczyła 640 km.